DE STEEG – Een klein paddenstoeltje tussen het gras. Een kop koffie in de ochtendzon. Een verjaardag met familie. Een fiets, een bloem, een wandeling door het bos. Het zijn beelden die voor veel inwoners van Rheden misschien heel gewoon lijken. Maar voor de fotografen van de tentoonstelling ‘Onze nieuwe wereld’ vertellen ze een veel groter verhaal. Ze gaan over veiligheid. Over opnieuw beginnen. Over geluk vinden in een onbekende omgeving.

Dinsdag 14 juli werd de tentoonstelling ‘Onze nieuwe wereld’ geopend in het gemeentehuis in De Steeg. Tien bewoners van de opvanglocatie aan de Broekstraat legden de afgelopen maanden hun nieuwe leefomgeving vast. Niet om Nederland te beoordelen, maar om te laten zien hoe hun nieuwe wereld eruitziet. Wat hen gelukkig maakt. Waar zij zich vrij voelen. En wat voor hen inmiddels voelt als thuis.
Volgens wethouder Paul Hofman is dat precies de kracht van de tentoonstelling: “Als er iets is wat mij tegenstaat in het debat over de opvang van vluchtelingen, dan is het de polarisatie. Alsof mensen steeds meer tegenover elkaar komen te staan. Deze expositie helpt ons juist om weer naast elkaar te gaan staan. Niet alleen te kijken naar aantallen, beleid of locaties, maar naar de mens achter het verhaal.”

Mét hen praten

Dat idee vormde ook het vertrekpunt voor initiatiefnemer Pleun van Arensbergen. Zij merkte dat het maatschappelijke gesprek over vluchtelingen vaak draait om praktische vragen en zorgen, terwijl de mensen zelf nauwelijks aan het woord komen. “Ik miste het gesprek over wat nieuwkomers eigenlijk meebrengen. Er zijn zoveel talenten, ervaringen en verhalen. Daarom wilden we met dit project niet over mensen praten, maar juist mét hen.”
Tijdens een reeks workshops leerden de deelnemers niet alleen fotograferen, maar bepaalden ze ook samen welke vragen ze wilden beantwoorden. Waar voel je je thuis? Wat maakt je gelukkig? Wat geeft je een gevoel van vrijheid? Wat is typisch Nederlands? Daarna trokken ze eropuit met hun camera. De foto’s werden gezamenlijk besproken, voorzien van persoonlijke teksten en uiteindelijk samengebracht in de tentoonstelling.

Verhalen

Een van de fotografen, Khalid Jansiz, journalist, dichter en violist uit Syrië, sprak tijdens de opening namens de deelnemers. Zijn woorden maakten duidelijk dat achter iedere foto meer schuilgaat dan een mooi beeld. “Deze tentoonstelling is meer dan een verzameling foto’s. Achter iedere foto schuilt een herinnering, een ontmoeting, een gevoel of een droom. Met onze foto’s willen wij laten zien hoe wij Nederland beleven. Misschien ziet u vandaag niet alleen foto’s, maar ook verhalen. Niet alleen momenten, maar ook gevoelens.”
De tentoonstelling laat zien hoe verschillend mensen naar dezelfde omgeving kunnen kijken. Waar de één een park of een sloot ziet, ziet een ander een plek waar hij zich voor het eerst weer veilig voelde. Een foto van een vliegtuig markeert de aankomst in Nederland. Een paddenstoel staat symbool voor het recht om ergens te mogen zijn. Een bloem herinnert aan de dag waarop een verblijfsvergunning werd verleend. En tussen de landschappen en natuurfoto’s door laten familiekiekjes zien dat geluk vaak in de kleinste momenten zit.

Ontmoeting

Ontmoeting speelde niet alleen tijdens de workshops een belangrijke rol. Ook Buddy to Buddy was betrokken bij de opening. De organisatie koppelt nieuwkomers aan inwoners uit de gemeente, zodat zij elkaar gedurende vier maanden leren kennen.
Volgens Rianne Werkman van Buddy to Buddy ontstaan juist in die persoonlijke ontmoetingen de mooiste gesprekken. ‘Buddy’ Henk verwoordde het treffend: “Als je met mensen in gesprek gaat, verdwijnen drempels en vooroordelen. Iedereen zou dit eigenlijk een keer moeten doen.” Ook de wethouder riep inwoners op om elkaar te blijven ontmoeten: “Hoe meer mensen elkaar echt leren kennen, hoe groter de impact. Dan praten we niet langer over vluchtelingen, maar zien we de mens.”

Reizende expositie

Na de opening in het gemeentehuis reist ‘Onze nieuwe wereld’ vanaf 16 augustus verder langs verschillende locaties in de gemeente Rheden. Van 17 tot 30 augustus is de tentoonstelling te zien in Dorpshuis Rheden, van 31 augustus tot 13 september in ’t Sprengenhus in Laag-Soeren en van 14 tot 27 september in Hogeschool Van Hall Larenstein in Velp. Binnenkort worden er meer locaties en data aangekondigd.

Wethouder Hofman bekijkt samen met andere gasten en de fotografen de expositie ‘Our new world’